Ný stefna í vinnuvernd 2026–2031: Gott vinnuumhverfi í síbreytilegu atvinnulífi

Yfirgripsmarkmiðið er góð vinnuskilyrði og þróunarmöguleikar fyrir alla, ásamt vinnuumhverfi sem dregur úr félagslegri einangrun og styður bæði þróun einstaklinga og starfsemi fyrirtækja.

Fjögur undirmarkmið stefnunnar

• Sjálfbært atvinnulíf: Áhersla er lögð á að allir geti og þoli að starfa heilt starfsævihlaup, meðal annars með því að nýta betur hæfni eldra starfsfólks.
• Heilbrigt atvinnulíf: Aukin þekking á vellíðan, minni andleg vanheilsa og lægri veikindafjarvistir með betri endurhæfingu.
• Öruggt atvinnulíf: Núllsýn á banaslys. Einnig skal vinna gegn vinnumarkaðsglæpum, ofbeldi, hótunum og mismunun.
• Nýsköpunardrifið atvinnulíf: Vinnuverndarstarf skal fylgja grænni umbreytingu og innleiðingu nýrrar tækni, svo sem gervigreindar.

Sérstök áhersla á banaslys

Vinnueftirlitið fær það hlutverk að efla verulega forvarnir gegn banaslysum og alvarlegum slysum, með sérstaka áherslu á viðkvæmustu atvinnugreinarnar: byggingariðnað, flutninga og iðnað. Stofnunin mun jafnframt gegna samhæfingarhlutverki við innleiðingu stefnunnar á landsvísu.

Hvað má búast við í framkvæmd?

• Hert áhersla á áhættumiðað eftirlit: Búast má við fleiri og markvissari eftirlitsheimsóknum frá Vinnueftirlitinu, sérstaklega í atvinnugreinum þar sem áhætta á alvarlegum slysum er mikil.
• Áhersla á hugrænt vinnuumhverfi: Ekki verður eingöngu horft til líkamlegs vinnuumhverfis. Aukin áhersla verður á andlega heilsu, stafrænt álag og hvernig unnið er með upplýsingaflæði í mjög sjálfvirku vinnuumhverfi.
• Krafa um samráð við tæknibreytingar: Meiri kröfur verða gerðar um gagnsæi og samráð við starfsfólk þegar reiknirit eða gervigreind er notuð til að stýra eða skipuleggja vinnu.
• Markvissari endurhæfing: Veikindafjarvistir verða meðhöndlaðar á markvissari hátt. Atvinnurekendur verða hvattir til að vinna meira fyrirbyggjandi að endurhæfingu og aðlögunum til að draga úr langtímaveikindum.
• Baráttan gegn vinnumarkaðsglæpum: Ríkisstjórnin leggur aukna áherslu á að uppræta óheiðarlega aðila. Fyrir heiðarleg iðnfyrirtæki getur þetta til lengri tíma þýtt heilbrigðari samkeppni þar sem fyrirtæki eru ekki undir þrýstingi frá aðilum sem grafa undan vinnuumhverfi til að lækka kostnað.